Δευτέρα, 31 Ιανουαρίου 2011

Η ΣΠΕΡΧΕΙΑΔΑ



     Την όμορφη περιοχή της Σπερχειάδας  θα περιηγηθούμε μ αυτές τις λίγες γραμμές  που ακολουθούν. Έναν τόπο με πανάρχαια ανθρώπινη παρουσία και απέραντους ορίζοντες ομορφιάς και μοναδικότητας. Έναν τόπο μαγευτικό και φιλόξενο, παραδοσιακό μα και σύγχρονο, με αρχαιότητες και όμορφους θρύλους. 
      Σημείο αναφοράς ο Σπερχειός ποταμός. Διιπετής, Διογέννητος δηλαδή κατά τον Όμηρο και οι  αρχαίοι κάτοικοι της κοιλάδας  τον λάτρευαν σα θεό. Εδώ πιστεύουν πολλοί ήταν το βασίλειο του Πηλέα και από εδώ ξεκίνησε ο Αχιλλέας με τους Μυρμηδόνες του να κυριέψει το κάστρο της Τροίας. Μα και σήμερα χαρίζει τη ζωή σε τούτο τον τόπο. Από τους παραποτάμους του Βίστριζα και Ρουστιανίτη αρδεύονται τα περισσότερα χωράφια και ψηλά από τις πηγές της Βίστριζας κουβαλάει  το νερό  της η Σπερχειάδα και κάμποσα πεδινά χωριά. Ο Σπερχειός όμως είναι και το βόρειο όριο του δήμου ,η Βίστριζα το ανατολικό και ο Ρουστιανίτης σχεδόν το δυτικό.
     Επιβλητικός δεσπόζει στο μέσο ο Γουλινάς. Με υψόμετρο 1467 μ. και χωμένος μέσα στους βαθύσκιωτους λόγγους έλατου και βελανιδιάς   βιγλίζει μέχρι τη θάλασσα του Μαλιακού , την Όθρη και τον Τυμφρηστό. Όλα τα χωριά του δήμου ακουμπάνε στις πλάτες του ή βρίσκονται περιμετρικά του. Οι πλαγιές του απροσκύνητα λημέρια των Κατσουδαίων  και άλλων κλεφταρματωλών  στην  Τουρκοκρατία, μα και αντάρτικες φωλιές και καταφύγιο στη μαύρη Κατοχή.                                                                                            
    Στο άλλο άκρο η Οξυά. Βουνό απείρου φυσικού κάλλους , με σπουδαία φυτογεωγραφική σημασία. Έχει το νοτιότερο δάσος οξυάς στην Ευρώπη. Εκεί ,λέει μια χαριτωμένη τοπική παράδοση, χώρισε με το αδερφάκι της τον έλατο, όταν αποκαμωμένοι σταμάτησαν για λίγο το ταξίδι τους, κατηφορίζοντας από τις βορινές χώρες. Ρίζωσε για πάντα σε κείνο το μέρος ενώ ο έλατος συνέχισε μέχρι τον Ταύγετο.  
    Στα ριζά του Γουλινά, αγναντεύοντας το θεϊκό ποτάμι, είναι Σπερχειάδα. Μπροστά της η καταπράσινη και εύφορη πεδιάδα που απολήγει στα ορμητικά νερά του Σπερχειού. Από αυτό το ποτάμι πήρε πιθανότατα το όνομά της. Η μεγαλύτερη σε πληθυσμό κωμόπολη της Δυτικής Φθιώτιδας χτίστηκε στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας από κατατρεγμένους Σουλιώτες. Δούλευαν κολίγοι στον Τούρκο αγά. Στον ξεσηκωμό πήραν τα όπλα και όταν γύρισαν πάλι πίσω ελεύθεροι έχτισαν από την αρχή το χωριό τους. Αγά το ονόμασαν μέχρι το 1904 που το μετονόμασαν Σπερχειάδα. Πολλοί ιστορικοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι πήρε το όνομα της αρχαίας πόλης των Αινιάνων Σπερχειαί ,που βρισκόταν 10 χιλ. δυτικότερα και η οποία καταστράφηκε το 198 π.Χ. από τους Αιτωλούς.
   Το Μάιο του 1942 από την καλύβα Στεφανή ο καπετάνιος του ΕΛΑΣ Άρης Βελουχιώτης με λιγοστούς συντρόφους του ξεκίνησε το αντάρτικο κατά των κατακτητών. Στις 18 Ιουνίου του 1944 οι Γερμανοί, σε μια από τις πολλές επιδρομές τους έκαψαν όλη σχεδόν την κωμόπολη και σκότωσαν δεκάδες άμαχους. Μετά τον Εμφύλιο, που άφησε έντονα τη σφραγίδα του, χτίστηκε πάλι από την αρχή και άρχισε να αναπτύσσεται  με γοργούς ρυθμούς.
    Σπουδαίο διοικητικό  και εμπορικό κέντρο σήμερα, με  γεωργική,  κτηνοτροφική αλλά και βιομηχανική ανάπτυξη δεσπόζει στη Δυτική Φθιώτιδα.. Η ακμαία εμπορική της κίνηση κορυφώνεται με το μεγάλο παζάρι του Οκτωβρίου.Πλούσια και η πολιτιστική της δραστηριότητα, κυρίως το καλοκαίρι,  με κορυφαίες εκδηλώσεις τα «Σπέρχεια». Λίγο πιο πάνω , στη μαγευτική τοποθεσία της Γόριανης, φιλοξενούνται αγώνες δικύκλων μηχανών, ένας θεσμός πανελλήνιας εμβέλειας, ενώ η περιοχή φιλοξενεί και διαδρομές αυτοκινητιστικών αγώνων.
   Μέσα σε μιας εκπληκτικής ομορφιάς και πανάρχαιης παρουσίας περιοχή, που ξεκινάει από τις πηγές του Σπερχειού, περιβάλλει το Ρουστιανίτη και περιβάλλεται από τη δυτική  όχθη της Βίστριζας που είναι στα βόρεια των κορυφών Μεγάλη Χούνη, Οξυά και Κοκάλια και που τελειώνει στη νότια όχθη του Σπερχειού με τους πανέμορφους λόγγους και το πλατανόδασος της Μεσοποταμίας, περιμένουν τον ταξιδιώτη αρκετές αισθητικές εκπλήξεις και πολυάριθμα φιλόξενα χωριά